Юлларда хәвефсезлек: Дәүләт автоинспекциясенә 90 ел

1936 елгы Юл хәрәкәте кагыйдәләрендә болай диелгән: “Бөтен урам хәрәкәте түбәндәге тәртиптә булырга тиеш: җәяүлеләр – кул арбасына, арба – арбачыга, арбачы – машинага, ә гомуми билгеләнештәге автомашина – барлык махсус билгеләнештәге машиналарга һәм автобуска юл бирәләр”. Шуннан бирле бер гасыр диярлек үткән. Җигүле транспортка алмашка миллионлаган автомобиль килгән, инфраструктура грунт юлларыннан алып күп полосалы магистральләргә кадәр үскән. Әмма үзгәрешләр чорында бер генә нәрсә шулкилеш кала – юлларда иң мөһиме – хәрәкәттә катнашучыларның иминлеге. Бүген Ярмәкәй районында юл хәрәкәте иминлеген ЮХХДИнең биш хезмәткәре күзәтә. Бүгенге көндә бүлек начальнигы вазыйфасын вакытлыча лейтенант Артур Әхмәтов башкара. Бишбүләк районында туып үскән, мәктәпне тәмамлагач, Бәләбәй авыл хуҗалыгы техникумында техник-механикка укыган. Язмышын хокук саклау органнарында хезмәт белән бәйләргә карар итеп, “юриспруденция” юнәлеше буенча югары белем алган. Үзенең хезмәт эшчәнлеген Артур Марат улы туган ягында, конвойлау хезмәтендә башлаган, ә аннары гаепләнүчеләрне Бәләбәй полиция бүлегендә озата баруын дәвам иткән. 2017 елның 1 сентябреннән аның һөнәри юлы Ярмәкәй бүлеге белән тыгыз бәйләнгән, анда ул юлпатруль хезмәте инспекторы булып килгән. Әхмәтов үзе әйткәнчә, яңа районга, кешеләр белән элемтәне җайга салуда җиңеллек хисе ярдәм иткән. “Безнең эш халык белән даими хезмәттәшлекне күздә тота, – дип уртаклаша Артур Марат улы. – Без юлларда тәртипне күзәтеп кенә калмыйбыз, профилактика эшләре белән дә актив шөгыльләнәбез”. Инспекторлар балаларның юлтранспорт травматизмын кисәтүгә аерым игътибар бирә. Бу үз эченә мәгариф учреждениеләрендә балалар һәм ата-аналар белән даими очрашулар, тематик чараларда катнашуны һәм төрле акцияләр үткәрүне ала. Артур Әхмәтов әйтүенчә, бу эш сизелерлек нәтиҗәләр бирә: балигъ булмаганнарның скутерлар, мопедлар һәм питбайклар белән идарә итү очраклары кимегән. Моннан тыш, бүлек хезмәткәрләре быел руль артында исерек йөртүчеләр санының кимүен билгеләп үтә. Шуңа да карамастан, закон бозучылар һәрвакыт табыла. Машина йөртүчеләр арасында иң киң таралган хокук бозулар исемлегендә элеккечә автомобиль пыялаларын гадәттән тыш тонировкалау һәм транспорт чарасы белән машина йөртү таныклыгыннан башка идарә итү кала. Төп хезмәт вазыйфаларыннан тыш, бүлек хезмәткәрләре һәр биш ел саен тавыш сигналларын куллану буенча укулар уза, даими рәвештә ут һәм физик әзерлек күнекмәләрен камилләштерә, шулай ук республика ярышларында катнаша. Артур Әхмәтов үзе ел саен югары нәтиҗәләр күрсәтә, гер спорты, ут белән әзерләнү һәм кышкы биатлон буенча ярышларда призер була. Өлкән иптәше белән бергә яшь хезмзәттәшләре, Ярмәкәй егетләре Руслан Корбангулов һәм Ленар Зарипов хезмәт итә. Өлкән лейтенант Руслан Корбангулов җирле бүлектә 2019 елда хезмәт итә башлаган. Башта Октябрьский нефть көллиятендә “Нефть һәм газ скважиналарын бораулау” белгечлеге буенча уку һәм Санкт-Петербургта элемтә гаскәрләрендә хезмәт итү. Аның хокук саклау органнарына юлы алдан билгеләнгән. Аның өчен төп үрнәк – үзен озак еллар ЮХХДИ эшенә багышлаган әтисе – Марсель Фәнүз улы. егетнең бу өлкәгә кызыксынуы вакыт узу белән алдагы юлны аңлы сайлауга әверелде. Бүген инде шактый тәҗрибә туплаган Руслан Марсель улы юл-патруль хезмәте өлкән инспекторы вазыйфаларын уңышлы башкара. Юл-патруль хезмәте инспекторы, полиция лейтенанты Ленар Зарипов Октябрьский коммуналь-төзелеш көллиятен тәмамлаган. Сочида Росгвардия бүлекчәсендә хезмәт иткән. Өйгә кайткач, Октябрьскийда ЮХХДИдә юл-патруль хезмәте инспекторы булып урнаша. Өч елдан соң кече ватанына кайтырга карар кыла һәм быелның февраленнән ул җирле бүлек хезмәткәре булып тора. Күптән түгел коллектив яшь хезмәткәрләр белән тулыланды. Болар – полициянең өлкән лейтенанты, юл-патруль хезмәте инспекторы Павел Яковлев һәм кече лейтенант, административ законнарны үтәү хезмәткәре Зилә Динмөхәммәтова. Бүлек штаты әле тулы түгел һәм хәзерге вакытта вакантлы вазыйфаларны биләүгә сайлап алу бара. Шунысын да билгеләп үтәргә кирәк, ЮХХДИ идарәсендә хезмәт законны катгый үтәүне генә түгел, үзенчәлекле характерны да таләп итә. Безнең материал геройларының кырыс формасы артында – хатыннар һәм кечкенә балалар. Постта яки урамнарны патрульләгәндә алар коткарган һәр кешенең бәясен бик яхшы аңлый, чөнки аларны өйдә үз гаиләләре көтә бит. Алар кешеләрнең тормышы һәм сәламәтлеге аларның уяулыгына һәм профессиональлегенә бәйле булуын аңлый һәм бу бурычка бик җитди карый. Һөнәри бәйрәмнәрдә ЮХХДИ хезмәткәрләренә ныклы сәламәтлек телибез, сменадан соң өйләрендә аларны һәрвакыт җылылык, һәм туганнарының мәхәббәте көтеп торсын. Ә безгә, юл хәрәкәтендә катнашучыларга, инспекторлар хезмәтен хөрмәт итәргә һәм юлларда хәвефсезлек – уртак бурыч икәнен истә тотарга, тәртиплелек безнең һәрберебездән башлана.

 

ТАРИХТАН 1935 елда Ярмәкәй районы төзелгәч, тәртип саклау өчен хокук саклау органы – район милиция бүлеге (РОМ) төзелә. Милиция бинасы иске агач бинада урнашкан. Милиция бүлегенең беренче оештыручысы һәм җитәкчесе Петров була, аннары Баутин Н., Мухаяров килә. 50нче еллар азагында РОМ шәхси составы 15 хезмәткәрдән тора, нигездә фронтовиклар исәбеннән. Шәхси составта бер автомашина, дүрт ат, чана-кошевка, биш пистолет булган. ГАИ хезмәткәрләре функцияләрен милициянең участок уполномоченныйлары башкарган. Киләсе елларда транспорт чаралары арту белән, бигрәк тә урып-җыю компанияләре чорында, юл хәрәкәтен БАССР Эчке эшләр министрлыгыннан командировкага җибәрелгән хезмәткәрләр җайга салган. 50нче елларда районара инспектор өлкән дәүләт автоинспекторы еникеев Хәмит Гыйзетдин улы булган. 1959 елда юл күзәтчелеге инспекторы вазыйфасына Рамазанов Р.Ф. килгән. Разыйм Фәткылислам улы Эчке эшләр бүлегендә 27 елдан артык хезмәт итә, шуның 20 елдан артыгын ГАИ хезмәтенә бирә. Кече начальниклар составы инспекторлары булып Әхмәтҗанов Әнвәр, Хәсәнов Әсхәт, Аширов Юлай эшләде. 1990 елда ГАИ бүлекчәсе оештырыла. Бүлекнең беренче начальнигы отставкадагы милиция майоры Гатиятуллин Ильяс Сәлах улы була, ул ГАИда хезмәтен өлкән дәүләт автоинспекторы вазифасыннан башлаган, 13 елдан артык хезмәт иткән. Алга таба ГАИ хезмәтен Төхвәтуллин Валерий Мөхәммәдияр улы җитәкли. Ул хезмәтнең барлык баскычларын үтә: 1985 елдан – юл-патруль хезмәте инспекторы вазыйфасында, 1996 елда ГАИ бүлекчәсе начальнигы итеп билгеләнә. Бу өлкәдә хезмәтенә 16 елдан артык багышлаган. Төхвәтуллин белән янәшә Камалетдинов Марат Ильяс улы хезмәт иткән, 1989 елның июнендә Эчке эшләр бүлегендә юлпатруль хезмәте инспекторы. 2001 елның ноябрендә ул ГАИны җитәкли. 2001 елдан башлап һәм алга таба төрле елларда ЮХХДИ белән Зиннәтуллин Илһам Минзаһит улы, Зәйдуллин Альберт Сәгыйдулла улы, Рамазанов Артур Зөфәр улы, Ченбарисов Тимур Ринат улы җитәкчелек итә.

 

Регина ГАТАУЛЛИНА